عایق پشم سنگ یکی از پرکاربردترین عایقهای حرارتی و صوتی در ساختمانسازی است. این عایق معدنی از سنگهای طبیعی (بازالت، دیاباز) تولید می شود. و بهعلت ویژگیهای منحصربهفرد، در صنایع ساختمانی و صنعتی مورد توجه زیاد قرار گرفته است. به انگلیسی Rock Wool Insulation نام دارد.
الیاف عایق پشم سنگ نوعی مادهٔ فیبری و معدنی است که از ذوب سنگهای آذرین و دمیدن آن بهصورت الیاف تولید میشود. این الیاف، ساختاری شبیه پشم دارند. ولی از ترکیبات معدنی تشکیل می شوند. در نتیجه ویژگیهایی نظیر مقاومت در برابر حرارت و صوت را با خود به همراه دارند.
فرآیند تولید
ذوب سنگ خام: سنگهای بازالت و دیاباز در کورههای دما بالا (حدود ۱۴۰۰–۱۵۰۰ درجهی سانتیگراد) ذوب میشوند.
دمیدن الیاف: مذاب سنگ با فشار باد یا سانتریفیوژ به الیاف تبدیل میشود.
رزینزنی و پخت: الیاف خروجی با رزین و عوامل اتصالی آغشته می شود و در کورههای پخت تثبیت میشوند.
برش و بستهبندی: پس از خنکسازی، محصولات به صورت پانل، رول یا پودر برش خورده و بستهبندی نهایی انجام میشود.
عایق معدنی چیست؟
عایق معدنی به دستهای از مواد عایق حرارتی و صوتی گفته میشود که از ترکیبات معدنی خام (سنگها یا شیشه) تولید میشوند. این عایقها در ساختمانسازی، صنایع و مصارف فنی بهخاطر پایداری حرارتی، مقاومت شیمیایی و دوام بالا کاربرد گستردهای دارند. در ادامه به جزئیات بیشتری میپردازیم:
این عایق معدنی (Mineral Insulation) مجموعهای از الیاف یا ذراتی است که از ذوب و رشتهریزی مواد معدنی مانند بازالت، دیاباز یا شیشهٔ بازیافتی حاصل میشود. هدف اصلی آن کاهش انتقال حرارت و جذب صوت است.
مهمترین انواع عایق معدنی
پشم سنگ (Rock Wool)
تولید از ذوب سنگهای آذرین
مقاومت بالا در برابر حریق (تا حدود ۱,۰۰۰–۱,۲۰۰ °C)
پشم شیشه (Glass Wool)
تولید از شیشهٔ بازیافتی یا شیشهٔ معمولی
سبکتر و ارزانتر، با ضریب انتقال حرارت پایین
پانلهای سلول باز و سلول یا غیر باز
ترکیبی از الیاف معدنی با مواد دیگر برای افزایش استحکام و کنترل رطوبت
قیمت عایق پشم سنگ
در بازار ایران، قیمت پشم سنگ بر حسب شکل (تختهای، رولی)، ضخامت و دانسیته متغیر است. به طور کلی میتوان بازهی قیمت خرد را بهصورت زیر خلاصه کرد:
پشم سنگ تختهای (Board)
دانسیته 80، ضخامت 30 میلیمتر: حدود ۱۲۰,۰۰۰ تومان/متر
دانسیته 100، ضخامت 30 میلیمتر: حدود ۱۴۰,۰۰۰ تومان/متر
دانسیته 120، ضخامت 30 میلیمتر: حدود ۱۶۹,۰۰۰ تومان/متر
دانسیته 100، ضخامت 50 میلیمتر: حدود ۲۴۰,۰۰۰ تومان/متر
پشم سنگ رولی (Roll/Batt)
ضخامت 50 میلیمتر، دانسیته 30 (فویلدار): حدود ۸۷,۰۰۰ تومان/متر
ضخامت 50 میلیمتر، دانسیته 50 (فویلدار): حدود ۱۲۷,۰۰۰ تومان/متر
ضخامت 50 میلیمتر، دانسیته 100 (فویلدار): حدود ۲۰۵,۰۰۰ تومان/متر
دامنهی کلی قیمت: از حدود ۷۲,۰۰۰ تا بیش از ۵۳۰,۰۰۰ تومان به ازای هر متر مربع بسته به نوع، ضخامت و دانسیته محصول
عوامل مؤثر بر قیمت پشم سنگ
ضخامت و دانسیته: ضخامت بیشتر و دانسیته بالاتر بهمعنای مصرف مواد و وزن بیشتر است؛ بنابراین قیمت افزایش مییابد.
شکل محصول: تختهای (Board): معمولاً مقاومت مکانیکی بالاتر و قیمت اندکی بیشتر نسبت به رول. رولی (Roll/Batt): انعطافپذیرتر، نصب سادهتر و غالباً ارزانتر در ضخامتهای برابر
نوع روکش و روکشدهی: انواع توریدار (Wire mesh)، فویلدار (Foil faced)، یا کاغذی: باعث افزایش قیمت میشوند.
برند و کارخانه تولیدکننده: برندهای معتبر (ایزوترم، لاناول، سپاهان و…) هزینه بالاتری دارند.
حجم خرید (خرده/عمده): خرید عمده از کارخانه یا نمایندگی رسمی معمولاً با تخفیف همراه است.
هزینه حمل و نقل و انبارداریک : مسافت تا محل پروژه، شرایط جاده، و نرخ باربری در قیمت نهایی مؤثر است.
نوسانات نرخ ارز و قیمت مواد اولیه: قیمت سنگ خام (باسالت)، رزین و انرژی مصرفی در تولید وابسته به نرخ ارز و حاملهای انرژی است.
فصل و شرایط بازار: در فصول سرد سال (پیک تقاضای عایق حرارتی) و نوسانات فصلی قیمت معمولاً افزایش مییابد.
انواع عایق پشم سنگ
تخته ای یا پانلی ( به صورت تخته چوب و مکعب شکل)
لوله ای ( به شکل استوانه )
رول یا لحافی فویل دار ( به صورت پتو با روکش فویل آلومینیوم و کاغذ کرافت )
بدون روکش ( به صورت تشک بدون روکش )
فله ( به صورت پنبه الیافی)
هیدروپونیک
1- عایق پشم سنگ تختهای (اسلب یا پانلی)
تعریف: پشم سنگ تختهای (Board Rock Wool Insulation) نوعی محصول عایق حرارتی و صوتی است که از الیاف معدنی و سنگهای آذرین ذوب تولید میشود. در مقایسه با رول یا batt، این نوع عایق سطحی صاف و یکپارچه دارد و استحکام مکانیکی بالاتری ارائه میدهد.
شکل ظاهری و ویژگیها:
سطح صاف و سخت: برخلاف رولهای انعطافپذیر، تختهها ساختاری صلب و یکدست دارند.
رنگ: معمولاً خاکستری تا قهوهای روشن (بسته به ترکیب مواد اولیه و نوع رزین).
ساختار فیبری: الیاف به وضوح در سطح برش دیده میشوند.
ضخامت و دانسیته: بهطور معمول در ضخامتهای 30، 50، 80، 100 میلیمتر و دانسیتههای 80 تا 150 کیلوگرم بر متر مکعب عرضه میشود. ابعاد رایج 120×60 سانتیمتر یا 100×50 سانتیمتر است.
کاربردها:
عایق دیوارهای خارجی و داخلی
عایق کف و سقف ساختمانها
بخش بازدیدناپذیر تأسیسات صنعتی
مزایا:
مقاومت مکانیکی بالاتر نسبت به رول
حفظ فرم و عدم نشست در طول زمان
نصب سادهتر با برش دقیق و فیت شدن
نکات نصب:
نصب بین سازههای فلزی یا چوبی با کلیپس یا سازه نگهدار
پوشش نهایی با غلافهای گچی، فلزی یا ورقهای محافظ
2- عایق پشم سنگ فویل دار
پشم سنگ فویلدار رولی (Foil-Faced Rock Wool Roll) نوعی عایق حرارتی و صوتی است که از الیاف پشم سنگ به شکل رول تولید میشود و یک لایه فویل آلومینیومی مقاوم در برابر حرارت و رطوبت روکش می شود. این فویل معمولاً در سمت بیرونی یا نمای عایق نصب میشود تا بازتاب حرارت، جلوگیری از نفوذ بخار آب و افزایش دوام را تضمین کند.
شکل ظاهری عایق پشم سنگ فویلدار رولی:
ویژگی ظاهری
توضیح
شکل کلی
رول استوانهای بزرگ با طول ۵ تا ۱۰ متر و عرض ۱ متر
سطح بالا (نمای بیرونی)
براق، نقرهای و فلزی؛ لایهی فویل آلومینیوم پرسشده روی سطح
سطح زیرین (الیاف)
الیاف زبر، نمدیشکل و به رنگ خاکستری یا قهوهای مات
ضخامت رایج
30 تا 100 میلیمتر
دانسیته رایج
30 تا 100 کیلوگرم بر متر مکعب
مزایای فویل آلومینیومی در این نوع عایق:
بازتاب حرارت تابشی (بویژه در سقفهای شیروانی یا سولهها)
مانع ورود بخار آب و رطوبت
استحکام بیشتر در نصبهای سقفی یا شیبدار
زیبایی و یکنواختی در ظاهر کار
کاربردها:
عایقکاری سقفهای شیروانی و سولهها
پشتبامهای صنعتی
دیوارههای کانکس یا کارگاههای فلزی
کف سردخانهها و کانالهای هوا
محیطهای مرطوب یا در معرض بخار (مانند موتورخانهها)
نصب:
بهصورت رول باز بین تیرها یا روی سقف/دیوار قرار میگیرد
با چسب حرارتی، گیره، سیم مفتول یا پیچ و واشر فلزی ثابت میشود
فویل همیشه به سمت منبع گرما یا محیط داخلی قرار میگیرد
پشم سنگ توری دار Rock Wool Wire Mesh
پشم سنگ توریدار (Rock Wool with Wire Mesh) نوعی پشم سنگ است. که برای کاربردهای صنعتی و مکانهایی با حرارت بالا یا ارتعاش شدید طراحی می شود. و با یک توری فلزی (مشبندی ) تقویتمی شود. این توری معمولاً از سیم گالوانیزه یا استیل ضدزنگ تولید میشود تا استحکام مکانیکی بیشتری به عایق بدهد.
مشخصات ظاهری
بخش
توضیحات
الیاف پشم سنگ
به رنگ خاکستری، متراکم، ضخیم و قابل انعطاف
توری فلزی (Wire Mesh)
معمولاً سیم گالوانیزه ۰.۵ تا ۰.۷ میلیمتر با چشمههای ۲×۲ یا ۳×۳ سانتیمتر
نحوه اتصال توری
با استفاده از سوزن یا دستگاههای صنعتی، توری به سطح پشم سنگ دوخته یا پرس میشود
شکل نهایی محصول
به صورت رول (۵ تا ۱۰ متری) با عرض استاندارد ۱ متر
مشخصات فنی رایج
ویژگی
مقدار معمول
ضخامت
۵۰، ۶۰، ۷۵، ۱۰۰ میلیمتر
دانسیته
۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب
مقاومت حرارتی
تا ۶۰۰–۸۰۰ درجه سانتیگراد یا بیشتر
توری فلزی
گالوانیزه یا استیل (ضدزنگ)
کاربردهای پشم سنگ توریدار
عایقکاری لولههای صنعتی بزرگ
عایق دیگ بخار، کوره و دودکشها
سقف و دیوار سولههای صنعتی
عایقکاری مخازن، تانکها و تجهیزات پالایشگاهی
محیطهای در معرض لرزش یا شوک حرارتی
مزایای پشم سنگ توریدار
تحمل دمای بالا بدون تغییر شکل یا ریزش
استحکام مکانیکی بالا بهواسطه توری فلزی
مناسب برای نصب در سطوح ناصاف یا خمیده
نصب سریع با سیمپیچ، مفتول یا جوش نقطهای
مقاوم در برابر شعله و آتشگیر نیست
عایق پشم سنگ لوله ای
پشم سنگ لولهای (Rock Wool Pipe Insulation) نوعی عایق حرارتی که به شکل نیماستوانهای یا استوانه کامل برای نصب مستقیم روی لولههای صنعتی، ساختمانی یا تأسیساتی طراحی می شود. این عایق از الیاف معدنی سخت تولید میشود و معمولاً دارای شکاف طولی برای نصب آسان است.
مشخصات ظاهری:
ویژگی
توضیحات
شکل کلی
نیمدایره یا استوانه توخالی با شکاف باز
سطح داخلی
صاف، مطابق با قطر بیرونی لوله
سطح خارجی
گاهی ساده و گاهی با روکش فویل آلومینیومی
جنس
پشم سنگ با دانسیته بالا (۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم/متر³)
رنگ
خاکستری یا قهوهای کمرنگ (بسته به مواد اولیه)
مشخصات فنی رایج:
ویژگی
مقادیر معمول
قطر داخلی
از ½ اینچ تا 12 اینچ و بالاتر
ضخامت جداره عایق
25، 30، 50 میلیمتر
مقاومت حرارتی
تا ۶۰۰ یا ۷۵۰ درجه سانتیگراد
روکش بیرونی اختیاری
فویل آلومینیوم یا توری گالوانیزه
طول هر قطعه لولهای
معمولاً ۱ متر
کاربردها:
عایقکاری لولههای سیستم گرمایش و سرمایش (HVAC)
لولههای بخار، روغن داغ و آب داغ صنعتی
لولههای سردخانهها و تأسیسات پتروشیمی
جلوگیری از اتلاف انرژی و خطر سوختگی یا یخزدگی
مزایای پشم سنگ لولهای:
نصب آسان و سریع (با شکاف )
تحمل دمای بالا و مقاوم در برابر شعله
جذب صوت در تأسیسات پرصدای صنعتی
پایداری ابعادی بالا (نشست نمیکند)
مقاومت در برابر قارچ و باکتریها
نحوه نصب:
لوله را از طول شکاف باز و روی لوله قرار میدهند.
درز را با چسب، نوار فویل یا تسمه فلزی میپوشانند.
در صورت نیاز به دوام بیشتر یا محیطهای بیرونی، از روکش فویلدار یا توریدار استفاده میشود.
عایق حرارتی پشم سنگ چیست؟
عایق حرارتی یکی از رایجترین و مؤثرترین عایقهای حرارتی در صنعت و ساختمانسازی است. این عایق از الیاف معدنی حاصل از ذوب سنگ بازالت (نوعی سنگ آتشفشانی) در دمای حدود ۱۵۰۰ درجه سانتیگراد تولید میشود. و خاصیتهای منحصربهفردی دارد که آن را برای عایقکاری حرارتی، صوتی و حتی ضد حریق ایدهآل میسازد.
این عایق حرارتی ، مادهای متراکم و سبک است که مانع انتقال گرما بین دو محیط میشود. این عایق به دلیل ساختار الیافی، هوا را درون خود به دام میاندازد و جریان حرارت را کاهش میدهد.
ویژگیهای اصلی عایق حرارتی پشم سنگ:
ویژگی
توضیح
مقاومت حرارتی بالا
دمای عملکرد: تا ۷۵۰ درجه سانتیگراد، ذوب: حدود ۱۰۰۰+ درجه
ضد اشتعال
غیرقابل اشتعال – دارای استاندارد A1 در طبقهبندی حریق
ضد رطوبت
آبگریز است و کپک نمیزند
دوام بالا
مقاوم در برابر تغییرات دمایی و شرایط محیطی
عایق صوتی هم هست
بهدلیل بافت متخلخل، صدا را هم جذب میکند
سازگار با محیط زیست
فاقد مواد شیمیایی مضر، قابل بازیافت
کاربردهای عایق حرارتی پشم سنگ:
دیوارهای خارجی و داخلی ساختمانها
سقف شیروانی، سقف کاذب، کف ساختمان
لولههای آب گرم و سیستمهای گرمایشی
مخازن، دیگ بخار، کورهها و تأسیسات صنعتی
عایقبندی کانالهای تهویه مطبوع
عایق صوتی پشم سنگ چیست؟
عایق صوتی نوعی عایق معدنی است که با استفاده از الیاف سنگ بازالت ساخته میشود و نقش مهمی در کاهش انتقال صدا از یک محیط به محیط دیگر دارد. این عایق به دلیل ساختار الیافی و متراکم خود، میتواند انرژی صوتی را جذب کرده و از انعکاس و عبور صدا جلوگیری کند.
عایق صوتی پشم سنگ مادهای متخلخل و سبک است که صدا را درون بافت الیاف خود جذب و تضعیف میکند. به همین دلیل در ساختمانسازی، سالنهای کنفرانس، اتاق موسیقی و محیطهای صنعتی استفاده میشود.
ضریب هدایت حرارتی پشم سنگ چقدر است؟
ضریب هدایت حرارتی پشم سنگ (Thermal Conductivity) عددی است که نشان میدهد این ماده تا چه اندازه در انتقال گرما مؤثر است. هر چه این عدد کمتر باشد، عایق بهتری محسوب میشود.
مقدار ضریب هدایت حرارتی پشم سنگ:
مشخصه
مقدار
ضریب هدایت حرارتی (λ)
حدود 0.033 تا 0.045 W/m·K (وات بر متر کلوین)
مقدار دقیق این عدد بستگی به نوع پشم سنگ، دانسیته (چگالی)، ضخامت و میزان فشردگی آن دارد.
دانسیته پشم سنگ
چگالی پشم سنگ (Rockwool Density) به چگالی یا تراکم الیاف در واحد حجم گفته میشود و یکی از مهمترین عوامل در تعیین کاربرد، عملکرد عایقی (حرارتی و صوتی)، مقاومت مکانیکی و قیمت آن است.
دانسیته = وزن (کیلوگرم) / حجم (متر مکعب)
واحد: کیلوگرم بر متر مکعب (kg/m³)
استانداردهای پشم سنگ
استانداردهای پشم سنگ برای تضمین کیفیت، ایمنی و عملکرد صحیح این محصول اهمیت زیادی دارند. این استانداردها شامل ویژگیهای فنی، مقاومت حرارتی، مقاومت در برابر آتش، سلامت محیطی و … میشوند.
مهمترین استانداردهای پشم سنگ:
استاندارد
شرح
حوزه کاربرد
ASTM C547
استاندارد آمریکایی برای عایقهای پشم سنگ سخت و نیمهسخت
ویژگیهای حرارتی، مکانیکی و فیزیکی
EN 13162
استاندارد اروپایی برای عایقهای حرارتی از مواد معدنی
مشخصات عملکرد حرارتی و مکانیکی
EN 13501-1
طبقهبندی واکنش به آتش مصالح ساختمانی
تعیین کلاس مقاومت در برابر آتش (مثل A1 برای پشم سنگ)
ISO 9001
استاندارد مدیریت کیفیت
تضمین کیفیت تولید و کنترل فرایند
ISO 14001
استاندارد مدیریت زیستمحیطی
تضمین فرآیند تولید دوستدار محیط زیست
GB/T 11835
استاندارد چینی برای پشم سنگ
کنترل کیفیت و ویژگیهای فیزیکی و حرارتی
ASTM C1104
استاندارد مربوط به جذب رطوبت عایقهای معدنی
تعیین مقاومت به رطوبت و عدم جذب آب
BS EN 1602
تعیین چگالی و دانسیته عایقهای حرارتی
معیار اندازهگیری تراکم پشم سنگ
پشم سنگ با استاندارد EN 13501-1 معمولا دارای کلاس مقاومت آتش A1 است، یعنی کاملاً غیرقابل اشتعال و مقاوم در برابر حرارت بالا.
برای کاربردهای صنعتی ممکن است نیاز به استانداردهای خاصی برای مقاومت مکانیکی و حرارتی باشد.
استانداردهای مدیریت کیفیت و محیط زیست (ISO 9001 و ISO 14001) نشاندهنده تعهد تولیدکننده به کیفیت و محیط زیست است.
پشم سنگ از کجا بخرم
مرکز فروش پشم سنگ در تهران در بازار بزرگ تهران می باشد که در خیابان 15 خرداد بعد از پامنار قسمت لوازم ساختمانی یا مصالح ساختمانی است. شرکت اندیشه عایق آریا بهترین مکان برای خرید اینترنتی پشم سنگ است.
عایق پشم سنگ چیست؟
عایق پشم سنگ یک نوع عایق حرارتی و صوتی معدنی است که از الیاف طبیعی سنگ بازالت ساخته میشود. این عایق با ذوب کردن سنگ بازالت در دمای بسیار بالا (حدود 1500 درجه سانتیگراد) و تبدیل آن به الیاف نازک تولید میشود. پشم سنگ به دلیل ساختار متخلخل و فیبری خود، هوا را در میان الیاف خود محبوس کرده و از انتقال حرارت و صدا جلوگیری میکند.
ویژگی ها
عایق حرارتی قوی: کاهش قابل توجه انتقال گرما
عایق صوتی مؤثر: جذب صدا و کاهش نویز
مقاوم در برابر آتش: غیرقابل اشتعال و مقاوم تا دماهای بالا
دوام و پایداری بالا: مقاوم در برابر رطوبت، کپک و پوسیدگی
دوستدار محیط زیست: فاقد مواد شیمیایی مضر و قابل بازیافت
الیاف عایق پشم سنگ از بازالت (یک نوع سنگ آتشفشانی طبیعی) تهیه میشوند. این الیاف معدنی بسیار نازک و متراکم هستند که با ساختار فیبری و متخلخل خود، عایق حرارتی و صوتی مناسبی ایجاد میکنند.