7 نکته پشم سنگ
7 نکته پشم سنگ و با موادی تولید و چه ویژگیهایی دارد .معایب و مزیت های آن چیست ؟ عمر مفید پشم سنگ چقدر است؟
پشم سنگ قدیمی ترین عایق ساختمان و دیگر صنعت ها است که بسیار مقرون به صرفه و مانعی برای ورود و خروج هوای سرد و گرم است عایق که باعث کم کردم انتقال هوای گرم از طریق سقف و دیوار ها و کف زمین است .
چه مقدار پشم شیشه و پشم سنگ را می شناسید ؟
عایق پشم شیشه اگر چه نوعی الیاف نسوز است و دارای مزیت ها و دارای لایه های مقاوم در برابر آتش و صوت است . و در عایقکاری دیوار ها و سقف ها از آن استفاده می شود . ولی مانند پشم های معدنی مانند پشم سنگ توانایی و قدرت مقاومت در برابر آتش زیاد را ندارد .
عایق پشم سنگ مانند پشم شیشه یک الیاف نسوز است . که به عنوان عایق در ساختمانهای اداری و مسکونی و صنعتی استفاده می شود . که داری مقاومت حرارتی زیادی نسبت به عایق پشم شیشه است .
در اینجا قصد داریم 7 نکته پشم سنگ را با پشم شیشه مقایسه و تفاوت حفظ گرما و مقاومت حرارتی و عملکرد آن در مقابل آتش و صوت و همچنین ویژگیهای بیولوژیکی بیشتر آشنا شویم .
آیا پشم سنگ یک عایق مصنوعی و شیمیایی است ؟
عایق پشم سنگ به زبان انگلیسی rock wool نوشته و خوانده می شود . این عایق معدنی از سنگی تولید می شود که باید ذوب شود و طی فرایندی تبدیل به الیاف می شود .
محصولات پشم سنگ سبک و مقاومت بالای در برابر آتش و صدا است . که از ویژگیهای مهم آن است . این ماده نسوز معدنی عمدتا از سنگ بازالت و سرباره که ضایعات فولاد و مس است مخلوط شده و تا 1450 درجه سانتیگراد مواد به گدازه تبدیل می شوند سپس گدازه ها بر روی یک چرخنده که با سرعت زیاد می چرخد می ریزد و به الیاف تبدیل می شود در حین تولید الیافها هوا را در بین ساختار فیبری خود به دام می اندازند .
الیاف ها بسیار ریز و بین 8 تا 10 میلیمتر هستند که توسط رزین چسبنده ای الیاف ها را به هم پیوند می دهند .
چسبی بنام فنول به الیاف ها اضافه می شود . الیاف ها در یک جا جمع و فشرده می شوند و توسط دستگاه برش داده به شکل پتو تولید می شوند .با تولید پشم سنگ با این فرایند تمام مواد عالی از بین می رود و در مقابل قارچ و کپک تا حدود زیادی مقاوم می شوند .
پشم سنگ بهترین عایق نگه دارنده گرما است .
الیاف های پشم سنگ و عایق پشم شیشه هر دو در نگه داشتن دمای خانه در زمستان و در تابستان تاثیر زیادی دارند . اما محصولات پشم سنگ تاثیر و راندمان بهتری نسبت به عایق پشم شیشه را دارند.
مقدار R و یا مقاومت پشم شیشه حدودا 2.2 تا 2.7 در هر اینچ می باشد در صورتی که عایق پشم سنگ مقدار R-Value آن بین 3.0 الی 3.3 در هر اینچ عایق می باشد .
عایق پشم شیشه با توجه به اینگه از شن و ماسه، سیلیسف سنگ آهک، دولولمیت و شیشه های بازیافتی تولید می شود. بعد از چند سال و از بین رفتن بهره وری گرمایی و صوتی خود را از دست می دهد . توجه به نحوه تولید و مواد تشکیل دهنده عایق پشم سنگ عملکرد گرمایی این عایق در طول سال و پایان عمر ساختمان ثابت است .
اما قیمت پشم سنگ نسبت به پشم شیشه زیاد است و در ساخت و ساز ها هزینه بیشتری دارد .
عایق پشم سنگ تا 1400 درجه سانتیگراد گرما را تحمل می کند .
دقیقا دیگر می دانید که پشم سنگ از سنگ بازالت و سرباره تولید یم شود که باید تا حدود 1500 درجه سانتیگراد حرارت داده می شود تا مواد با هم مخلوط شوند تا عایق پشم سنگ تولید شود .پس دقیقاً می توان گفت که این عایق می تواند تا 1400 درجه سانتیگراد در برابر آتش مقاومت کند . بدون ذوب شدن و دود کردن .
ویژگیهای عایق معدنی پشم سنگ در برابر آتش و صوت بهترین عایق ساخت و ساز در ساختمانها های صنعتی و مسکونی و اداری می باشد .
زیرا عایق پشم سنگ یک مانع قوی در برابر آتش است . بین فضای خارجی و داخلی ساختمانها و بین طبقات مجاور و طبقات بالا که باعث جلوگیری از گسترش آتش می شود .
به سختی می توان درباره دوام و مقاوم بودن عایق پشم سنگ سخن گفت چون عایق معدنی در طول سال با حداقل خرابی مقدار R یا مقاومت خود را حفظ می کند.دلیل آن وجود سرباره و مواد ترکیبی این عایق است که سطح بالایی از دوام و طبیعی بودن و مقاومت آن در برابر قارچ و کپک و پوسیدگی و خورندگی است .
پشم سنگ فقط عایق گرما و صدا نیست . و در برابر آب و قالب و در باربر کپک و قارچ نیز مقاوم است .
البته این امر بستگی به مواد درون عایق دارد. اگر این مواد با کیفیت نباشد عایق رطوبت را در خود نگه می دارد و باعث فرسودگی زود هنگام خواهد شد .
پشم سنگ یک عایق صوتی عالی است .
بعض از افراد و پیمانکاران از قیمت پشم سنگ و ضخامت زیاد آن راضی نباشند . اما پشم سنگ باعث کند شدن انتقال گرما می کند و باعث جلوگیری از آلودگی صوتی می شود .امواج صدا بیشتر از طریق مواد حرکت می کنند و کند می شوند و بعضی از مواقع کاملا بسته می شوند و عایق صوتی داخلی را ایجاد می کنند .
اما ضخامت پشم سنگ از نویز صدا می کاهد . این چگالی عایق است که صدا را جذب می کند . پشم شیشه دارای چگالی حدود 0.5 الی 1.0 بر متر مکعب است که اجازه می دهد تا 4 الی 10 دی سی بل صدا را کم کند . ولی پشم سنگ دارای چگالی یا تراکم 1.7 کیلوگرم در متر مکعب است . که به طور دائم صوت را بین 10 الی 15 دی سی بل کم می کند .
پشم سنگ رطوبت را به بیرون هول می دهد و مانع از رشد میکروب و قارچ و کپک می شود .
ساختار فیبری پشم سنگ برای محل هایی که در آن رطوبت زیاد است بسیار عالی می باشد . مانند حمام و سرویسها و مکانهای رطوبتی که در آنها رطوبت هوا زیاد است . مانند شمال کشور که بارندگی زیاد و هوا شرجی می باشد .
خصوصیات مقاوم در برابر نفوذ آب و رطوبت پشم سنگ این معنی را می دهد که اگر هر مایعی ماند آب وارد عایق شود . بعد از مدتی محدود خارج می شو و جلوی رشد میکروب و قارچ ها را می گیرد و چون عایق پشم سنگ یک عایق معدنی است و در حرارت بالا تولید می شود هیچ نوع مواد غذایی در آن وجود ندارد . در واقع تمامی محصولات عایق پشم سنگ تست شده اند و به عنوان عایقی قوی در برابر کپک و قارچ است و مشکل بیولوژیکی ندارند.
پشم سنگ برای رشد گیاهان با تغییر نوع افزودنیها به جای خاک بسیار مناسب می باشد .
از پشم سنگ برای رشد گیهان مانند گل های گرات قیمت و همچنین گوجه فرنگی خیار و سایر گیاهان با تغییر مواد استفاده می شود .
عمر پشم سنگ چقدر است؟
عمر مفید پشم سنگ به انگلیسی ( Useful life of rock wool )به طور معمول بین 30 تا 50 سال تخمین می زنند. اما این مدت به عواملی همچون شرایط محیطی، کیفیت نصب، نوع استفاده و نگهداری بستگی دارد. پشم سنگ ها در انواع برند ها و با شیوه های مختلفی تولید می شود که بر کیفیت آن تاثیر زیادی دارد .اغلب عایق پشم سنگ با کوره های گازی و برقی تولید می شوند. که هر چقدر شات پشم سنگ کمتر باشد کیفیت آن نیز بهتر است.
انواع پشم سنگ
- تخته ای یا پانلی ( به صورت تخته چوب و مکعب شکل)
- لوله ای ( به شکل استوانه )
- رول یا لحافی فویل دار ( به صورت پتو با روکش فویل آلومینیوم و کاغذ کرافت )
- بدون روکش ( به صورت تشک بدون روکش )
- فله ( به صورت پنبه الیافی)

انواع پشم سنگ با توجه به خصوصیات فیزیکی و کاربردهای مختلف، مناسب برای نیازهای ساختمانی هستند. در زیر، تعدادی از انواع محصولات پر کاربرد را که بیشترین مصرف را در عایق بندی ساختمان و پروژه های عمرانی استفاده می شود توضیح خواهیم دارد. انواع محصولات این عایق طوری طراحی می شوند که بتوان همه جای خانه را عایق نمود و از هدر رفتن انرژی جلوگیری نمود. همچنین در مصرف سوخت های فسیلی صرفه جویی می شود. دی اکسید کمتری تولید می شود و می توان آن را کنترل نمود.
پشم سنگ تخته ای (اسلب یا پانلی)
پشم سنگ تخته ای یا پانلی عایقی مکعب شکل از الیاف های نسوز با مقاومت حرارتی بالا که برای عایق کاری دیوار های داخلی و بیرونی ، سقف خانه ها، کف خانه ها طراحی و تولید می شود. مانند کاشی می مانند و نصب آنها ساده و راحت و سبک هستند.
این عایق به صورت ورق یا برگ تولید می شود سطوح آنها کاملا صاف است. عایق معدنی به دو صورت آب گریز و جذب رطوبت تولید می شوند. از این عایق مکعبی شکل در ساخت گلخانه های هیدرو پونیک برای کاشت گیاهان نیز استفاده می شود که رطوبت را به خوبی در خود نگه می دارد. و در مصرف آب صرفه جویی می کند. عایق معدنی به صورت آب گریز نیز تولید می شوند که آب را به خود جذب نمی کند. از این عایق برای فضای بیرونی و کف خانه ها تولد می شود. عایقی که مقاومت زیادی در برابرگرما و رطوبت و صدا دارد.
ضخامت این عایق از 3 سانت تا 10 سانت و با دانسیته یا چگالی 40 الی 150 کیلوگرم در متر مکعب تولید می شوند. این عایق با انواع روکش های فویل آلومینیوم و کاغذ کرافت روکش می شود. فویل آلومینیوم مانع از رسیدن رطوبت به عایق می شود و همچنین از عبور هوا در میان الیاف ها جلوگیری می کند. ابعاد این عایق تخته ای با عرض 60 سانت و طول 120 سانت تولید می شود.
پشم سنگ فویل دار
پشم سنگ فویل دار یک عایق لحافی که از الیاف های نسوز نرم و سبک و انعطاف پذیر که با انواع روکش فویل آلومینیوم و کاغذ کرافت تولید می شود. این عایق عمده کاربرد آن برای پوشش سقف سال های بزرگ ورزشی و سقف زیر شیروانی ها نصب می شود. از این عایق برای عایق بندی تاسیسات ساختمان جهت عایق کاری مخازن و انواع لوله های گرم و سرد استفاده می شود. ضخامت عایق لحافی فویل دار از 5 سانت الی 10 سانت تولید می شوند. مساحت این عایق لحافی 12 متر مربع است. ابعاد آن با عرض 120 سانت و طول آن 10 متر است. چگالی یا دانسیته آن از 25 الی 60 کیلوگرم در متر مکعب تولید می شود.
قیمت پشم سنگ فویل دار بر اساس چگالی یا دانسیته وو نوع روکش و ضخامت بستگی دارد. عایق لحافی پشم سنگ یکی از محصولات پرکاربرد است. این عایق جهت کاربرد بیشتر با روکش های کاغذ کرافت جهت عایق کاری تاسیسات موتور خانه و روکش فویل دار جهت پوشش سقف سالن ها و سوله های صنعتی و فروشگاه ها استفاده می شود.
پشم سنگ توری دار Rock Wool Wire Mesh
پشم سنگ توری دار یا بلانکت یک عایق تشکی الیافی پشمی است Rock Wool With Galvanised Wire Mesh که برای حرارت های بالا استفاده و کاربرد دارد. این عایق با توری مرغی یا توری مش روکش و یا پوشیده می شود. این توری مانع از پخش الیاف ها می شود و باعث مقاوم سازی عایق در برابر ضربه ها و در برابر کشش مقاوم می شود. کاربرد این عایق در عایق بندی مخازن ها و لوله ها ی بزرگ و کوچک می باشد. عایق توری دار بیشتر در پالایشگاه ها و پتروشیمی ها و نفت و گاز استفاده می شود.
عایق پشم سنگ توری دار در انواع مختلفی با دو طرف توری دار، یک طرف توری دار و عایق توری دار فویل دار نیز تولید می شود. فویل مانع از ورود و خروج هوا می شود. پتویی توری دار مانند یک تشک ضخیم و یا پتوی ضخیم است که انعطاف زیادی در عایق کاری دارد. بسیار سبک و با الیاف های خام تولید می شود. به این الیاف ها رزین یا چسب اضافه نمی شود عمر طولانی دارد. و ضد قارچ و کپک و و آب گریز می باشد.
این محصول تشکی یا پتویی الیافی بیشتر در درجه حرارت های بالا استفاده می شود و عمده کاربرد آن در پالایشگاه ها، پتروشیمی ها، و صنایع نفت و گاز کاربرد دارد. ضخامت این عایق از 3 سانت تا 10 سانت با توری مش گالوانیزه یا توری مرغی تولید می شوند. ابعاد این عایق تشکی توری دار با طول 5 متر و عرض 120 سانت و با چگالی 50 الی 150 کیلو گرم در متر مکعب تولید می شوند.
پشم سنگ لوله ای
پشم سنگ لوله ای به انگلیسی Rock wool pipe insulation نام دارد. عایق لوله ای پیش ساخته محصولی استوانه ای شکل تو خالی که به اندازه سایز خارجی لوله ها جهت عایق کاری لوله های گرم و سرد تولید می شوند. لوله کشی نقش مهمی در تاسیسات بزرگ و کوچک مانند ساختمان ها و پتروشیمی ها و پالایشگاه ها دارد که باعث جریان مواد و انرژی را حفظ و مانع از خروج انرژی گرمایی می شود. دمای لوله ها را یکسان و حفظ می کند.
این عایق لوله مانع از میعان و و نوعی حفاظ در برابر آتش است . که دمای حرارتی آن مثبت 750 درجه سانتی گراد است. عایق لوله مانع از ایجاد صدا ی لوله ها و از لرزش آن جلوگیری می کند. و نوعی محافظ لوله ها در برابر ضربه های احتمالی می باشد.
عایق لوله ها در انواع ضخامت و در انواع سایز لولوها وبا انواع روکش ها مانند فویل آلومینیوم ، کاغذ کرافت و تیشو تولید می شوند. چگالی این عایق 140 کیلو گرم در متر مکعب و در طول ها 100 و 50 سانت تولید می شوند. سبک هستند و حمل آنها به راحتی انجام می شود.
پشم سنگ چگونه ساخته می شود؟
پشم سنگ یک مواد عایق حرارتی، صوتی، برودتی و رطوبتی است. که از سنگهای طبیعی مانند بازالت یا دیاباز و دیگر سنگهای آذرین تولید میشود. فرایند تولید عایق پشم سنگ عبارتند از:
حاضر کردن مواد اولیه: سنگهای بازالت یا سنگهای آذرین دیگر به عنوان مواد اولیه استفاده میشوند. این سنگها به قطعات کوچکتر تکه تکه می شوند.
ذوب شدن: قطعات سنگ بازالت یا سنگهای دیگر در یک کوره با دمای بالا حدود ۱۴۰۰-۱۶۰۰ درجه سانتیگراد ذوب میشوند.
تبدیل مواد مذاب به الیاف : سنگ مذاب از دهانه کوره بر روی اسپینر که با سرعت زیاد می چرخد فرود می آید. در این مرحله گازهای حاصل از ذوب سنگ از سنگ جدا میشوند. و مواد مذاب به شکل رشتههای نازک 6 الی 8 میلیمتری تولید می شوند.
شکل دهی : رشتههای مذاب به سمت یک سیلندر یا دیگر قالبهای فرمدهی جاری میشوند. این قالبها معمولاً دارای مواردی مانند چرخهای چند لایه هستند که به آنها کمک میکنند. تا پشم سنگ به شکل یک پنبه بافته و نازک شود.
سرد شدن و برش: پس از فرمدهی پشم سنگ به آرامی سرد میشود. سپس به اندازههای مورد نیاز برش و بستهبندی میشود تا برای استفاده به مقصد نهایی ارسال شود. این فرایند تولید عایق پشم سنگ معمولاً با استفاده از تجهیزات خاص صنعتی صورت میگیرد و از تکنولوژیهای پیشرفته فرایندهای کنترل حرارتی و شرایط کاری بهره میبرد.
خواص پشم سنگ
- ضریب هدایت حرارتی بالا
- عملکرد پشم سنگ در برابر آتش
- پشم سنگ عایق حرارتی
- پشم سنگ عایق صوتی
- پشم سنگ سرطان زا نیست
- عملکرد آن در برابر آتش
- ویژگی های بیولوژیکی
عملکرد پشم سنگ در برابر آتش
عایق پشم سنگ ذاتاً آتش نمی گیرد و مقاومت زیادی در برابر آتش دارد . این عایق نوعی دیوار محافظ در برابر آتش و گرمای مستقیم است که تا 1250 درجه سانتیگراد گرما را تحمل می کند. ستون های ساختمان که اغلب از فلز یا چوب هستند. ستون ها را با پشم سنگ عایق کاری می کنند تا در هنگام بروز آتش حرارت به آنها نرسد و یا در هنگام تداوم آتش گرمای و حرارت کمی به ستون ها برسد تا مقاومت فیزکی خودر ار حفظ کنند.
و تغییر شکل ندهند. این نوع عایق کاری با پشم سنگ باعث می شود ساختمان به یکباره فرو نریزد و جان ساکنین به خطر نیوفتد. در صورت زیاد شدن آتش ساکنین فرصت فرار کردن را دارند و همچنین سازه های مقاومت بالایی در برار آتش سوزی دارند و می توانند ساختمان را تا خاموش شدن آتش نگه دارند. شرکت های بیمه ساختمانهایی را که با پشم سنگ عایق کاری می کنند تخفیف هایی را در نظر می گیرند که باعث پایین آمدن هزینه های ساختمان می شند.
عایق پشم سنگ دارای مقاومت بالا در برابر دما است و میتواند دماهای بسیار بالا را تحمل کند این ویژگی آن را مناسب برای کاربردهایی مانند عایقکاری در ساختمانها، صنایع نفت و گاز، کورههای صنعتی و … میکند. یکی از ویژگیهای بارز عایق پشم سنگ مقاومت آن در برابر آتش است. به دلیل این ویژگی در مواردی که حفاظت در برابر آتش الزامی است. مانند در دیوارهای آتشبند و سقفهای ضد آتش، استفاده از عایق پشم سنگ توصیه میشود.
پشم سنگ به دلیل ساختار خاص الیافی که دارد انتقال گرما را به حداقل میرساند. این ویژگی باعث میشود که در ساختمانها هنگام استفاده از پشم سنگ به عنوان عایق حرارتی انرژی ذخیره شود و از اتلاف حرارت جلوگیری شود.




